Chania

Anasayfa » Soru&Cevap » Devalüasyon nedir?

Devalüasyon nedir?


Devalüasyon, devletin müdahale etmesi sonucunda ulusal para biriminin diğer ülke para birimleri karşısında değer yitirmesi olarak tanımlanmaktadır.

Devalüasyon neden yapılır?

Bazı ekonomilerde dış ticaret açığı fazla verir ve bu açık kapanamaz. Yani, toplam ithalat toplam ihracattan fazladır. Bu da dış ticaret açığının oluşmasına neden olur. Bu gibi durumlarda ulusal para birimine müdahale edilerek satın alma gücü zayıflatılır ve ticaret dengelenmeye çalışılır. Bunu bir örnek ile açıklamak gerekirse;

Devalüasyon yapılmadan önce dolar kurunun 3,70 TL olduğunu varsayalım. Devlet %50 oranında devalüasyon yaptığında dolar kuru 5,55 olacaktır. Eğer ihraç edilen ürünün talep esnekliği fazla ise, ithalatını yapan firmalar da daha fazla ürün talep edeceklerdir. Çünkü, talep edilen ürünün fiyatı (3,70/5,55) 0,66 Dolar ucuzlamış olacak ve talep de o doğrultuda artacaktır.

Devalüasyon sonrasında ithal ürün maliyetleri de artar ve talep daralması oluşur. Bu nedenle bazı ülkeler, ithalatı kısmak zorunda kalırlar. Özellikle hammadde açısından dış ülkelere bağlı olan ülkelerde üretilen ürünlerin iç piyasadaki fiyatları artar, bu da enflasyona neden olur.

Devalüasyonun nedenlerini maddeler halinde sıralayacak olursak;

  • İhracatı arttırmak veya avantajlı hale getirmek için,
  • Yurt içinde üretilen mal ve hizmetlerin fiyatlarının artması, yabancı paranın satın alma gücünü de aynı oranda arttıracağı için,
  • Enflasyonun kontrol altında tutulamaması halinde İMF’nın baskısıyla

devalüasyona gidilebilmektedir.

Devalüasyonun etkileri nelerdir?

Devalüasyon, dış ticaret açığının azaltılması amacıyla yapılmaktadır. Bu doğrultuda; ihracat artarken, ithalat azalır ve artan ihracat hacmi ile ülkenin milli gelirinde de artış sağlanır.

Yapılan müdahalenin başarılı olabilmesi ve ekonomide dengenin yakalanabilmesi için;

  • Diğer ülkelerin de devalüasyona gitmemesi,
  • Enflasyonun düşürülmüş olması,
  • İhraç edilen malların, talebi arttıran ürünler olması gerekir.

Türkiye’de Devalüasyon

Türkiye’de ilk devalüasyon 1931 yılında yapılmış ve dolar kuru 211 kuruş olarak belirlenmiştir. 1931 yılında yapılan bu devalüasyon, o yılların gerekliliği olarak kısa vadeli TL değerlemesi olarak değerlendirilmiş ve devalüasyon teorilerine en uygun müdahalenin 1946 yılında Recep Peker Hükümeti zamanında yapıldığı belirtilmiştir.

1946 yılı Devalüasyonu

7 Eylül kararları olarak anılan ilk devalüasyon ile TL’nin değeri %40’a kadar düşürülmüş ve dolar kuru 2,82 olmuştur. TL’nin değerinin çok düşürülmesi, ithal mallarının fiyatlarını arttırmış ve yurt içindeki fiyat istikrarının bozulmasına neden olmuştur. Hükümet istediği fiyat hareketlerini ayarlayamadığı için de, 7 Eylül 1946 yılında yapılan ilk devalüasyon ezimetle sonuçlanmış oldu.

1958 yılı Devalüasyonu

1950 yılında iktidar olan Demokrat Parti, 1958 yılında yüksek oranlı devalüasyon uygulamıştır. Yapılan bu devalüasyon ile ödemeler bilançosundaki bazı boşlukları kapanmış olsa da, ekonomide beklenilen dengeyi sağlayamamıştır. 1958 yılında İktisadi İstikrar Tedbirleri adı altında yapılan bu devalüasyon ile TL %220 değer kaybetmiş ve dolar kuru 9 TL olmuştur.

1970 yılı Devalüasyonu

10 Ağustos 1970 tarihinde Adalet Parti hükümeti tarafından tarihin en ağır 3.devalüasyonu yapılmıştır. Yapılan bu devalüasyon ile TL %66 değer kaybetmiş ve dolar kuru 15,15 TL olmuştur.

1970 yılından sonra yapılan devalüasyonlar ve oranları şunlardır:

Devalüasyon Tarihi Devalüasyon Oranı
7 Eylül 1946 % 54,3
4 Ağustos 1958 % 68,9
10 Ağustos 1970 % 40
21 Eylül 1977 % 9,1
1 Mart 1978 % 23
10 Haziran 1979 % 43,7
24 Ocak 1980 % 32,7
5 Nisan 1994 % 51
22 Şubat 2001 % 28,4

 




Bankaların SWIFT Kodları!

SWIFT kodu nedir? SWIFT kodu ya da SWIFT-BIC Uluslarası para transferlerinde kullanılan kod sistemidir. 8 veya 11 karakterden oluşmaktadır. Koddaki ilk 4 karakter finans kuruluşunun kodu, sonraki 2 karakter ISO ülke kodu, sonraki 2 karakter lokasyon kodu ve sondaki 3 hane opsiyonel olup şube kodunu belirtmektedir.

SWIFT Kodları için Tıklayınız


İletişim    Site Haritası    Gizlilik Politikası    Yasal Uyarı   v1.4 2015 Kredi Mühendisi